JAK ROZPOCZĄĆ
MASĘ KRYTYCZNĄ
1. Zrozum strukturę
Masy Krytycznej
W MK nie ma przywódców. Jest to
wydarzenie, a nie organizacja. Nie ma żadnej ogólnokrajowej grupy, która
zezwala na lokalne przejazdy. W każdym mieście, w którym odbywa się
MK, jeden bądź kilku rowerzystów pewnego dnia zaczęło rozdawać
ulotki. Jeśli w twoim mieście nie ma MK, to ty się tym zajmij. Nie
potrzebujesz niczyjego pozwolenia, by móc jeździć. Po prostu to
robisz.
2. Spójrz na to z właściwej
perspektywy
Masa Krytyczna może być zabawą, ale
jej idea wciąż pozostaje ta sama. MK jest efektywna tylko wtedy, gdy
jest połączona z prawdziwym poparciem - jak np. wywieraniem nacisku na
lokalnych czy państwowych władzach i domaganiem się tworzenia ścieżek
rowerowych i postępującego ustawodastwa. Jeśli jedyne co robicie, to
jazda na rowerach raz w miesiącu, nie dziwcie się, że nic się nie
zmienia.
3. Zdecyduj kiedy, gdzie i co
jaki czas ma się odbywać Masa
Twoja MK musi odbywać się w określonym
czasie i miejscu każdego miesiąca, tak by ludzie zawsze wiedzieli
gdzie i kiedy mają się spotkać. Tradycją jest, że Masa odbywa się
w każdy ostatni piątek miesiąca, lecz wiele grup zdecydowało się na
inny termin. 17:30 to dpowiedni czas na MK, jako że daje ludziom pracującym
do godz. 17:00 możliwość dotarcia na miejsce, pozwalając ponadto
organizować przejazd gdy jest jeszcze widno przez większą cześć
roku (nie próbuj mieć dwóch godzin rozpoczęcia jazdy, jednej dla
miesięcy, gdy jasno jest dłużej, a drugiej, gdy krócej; taka
sytuacja miała miejsce w Austin, lecz nawet po tym gdy próbowano to
ujednolicić i ustalono godz. 17:00 dla każdej pory roku, po latach
ludzie nadal nie są do końca pewni, czy Masa odbędzie się o 16:30,
17:00, czy 17:30). Postaraj się by punktem startowym waszej MK było
jakieś miejsce publiczne, tak by zaznaczyć, że jest to akcja dla
wszystkich.
4. Nie staraj się o zezwolenie
na przejazd
Gdy lokalna policja dowie się o twojej
akcji, może nalegać, byś uzyskał zezwolenie, prawdopodobnie
zezwolenie na pochód. Nie rób tego. Istotą Masy Krytycznej jest to,
że jazda rowerem jest prawem, a nie przywilejem. Kierowcy nie potrzebują
zezwolenia by poruszać się po ulicy, więc rowerzyści też nie
powinni. Mogą grozić ci aresztem, jeśli nie uzyskasz pozwolenia. W
tym momencie powinieneś zastanowić się, czy jesteś na tyle
konsekwentny by dać się aresztować żeby osiągnąć swój cel. Jeśli
nie i jeśli wolisz nie jeździć, lub uzyskać pozwolenie, wówczas
pozwalasz im "pokazać rowerzystom, gdzie jest ich miejsce".
Dla niektórych nie jest to ławty wybór. (MK w Austin też potrzebowała
zezwolenia, odmówiła jednak i potem doświadczyła aresztowań
rowerzystów. Uczestnicy Masy poszli do sądu i albo wygrali sprawy,
albo zostali wyrzuceni) (więcej na ten temat (dlaczego nie powinieneś
starać się o pozwolenie) znajdziesz tutaj - http://criticalmassrides.info/permit.html)
5. Jaką trasę wybrać
Większość MK nie ma ustlonych tras -
jeżdżą przez centrum miasta przypadkowo, z w zależności od tego,
kto akurat znajduje się z przodu. Oczywiście możesz ustalić trasę,
jeśli chcesz, ale nie myśl że jest to konieczne.
6. Naucz się przepisów
drogowych
Jeśli w twojej Masie udział weźmie
znacząca liczba rowerzystów, możesz spodziewać się uwagi ze strony
policji. Rowerzyści mogą zdecydować się, czy chcą przestrzegać
prawa, czy też nie, ale wciąż musisz owe prawo znać, by wiedzieć
czy je łamiesz. Zdobądź kopię kodeksu drogowego ze strony
internetowej twojego miasta/województwa/państwa. W większości
przypadków rowerzyści muszą przestrzegać tych samych zasad, co
kierowcy (jak np. znaki 'stop', czy czerwone światła). Prawdopodobnie
będzie też konieczne posiadanie światła przy rowerze, gdy zrobi się
ciemno. Możecie być również ograniczeni do określonej liczby rowerów
mogących jechać jednocześnie obok siebie. Niektórzy rowerzyści
ignorują prawa, które nie mają wpływu na ich bezpieczeństwo (np. jeżdżą
obok siebie trójkami zamiast dwójkami).
7. Czy będziesz blokował ruch
uliczny?
Najbardziej kontrowersyjnym aspektem Masy
Krytycznej jest stopień, do którego blokuje ona ruch na ulicy.
Uczestnicy Masy zwykli mówić "my nie blokujemy ruchu , my nim
jesteśmy!". Jakkolwiek fajne by to nie było, jest to stwierdzenie
dosyć głupie. To tak jakby morderca powiedział: "Nie zabiłem
tego człowieka, ja *jestem* człowiekiem!". Fakt, że rowerzyści
są legalnymi uczestnikami ruchu, nie oznacza, że nie spowalniają
innych uczestników - szczególnie gdy zajeżdżają im drogę, zajmując
kilka pasów.
Ile pasów powinniście zająć?
Zazwyczaj zostawia się przynajmniej jeden wolny pas dla samochodów (więc
jeśli jesteście na drodze czteropasmowej, korzystajcie z tzrech pasów.
Wyjątek stanowi sytuacja, gdy jedziecie drogą jednopasmową. Wówczas
oczywisty jest fakt, że zajmujecie cały pas). Zajmowanie wszystkich
pasów na raz może być zabawne, ale zdecydowanie szybciej sprowadza na
was policję (kierowcy natychmiast zadzwonią pod 997 z komórki, jeśli
całkiem ich przyblokujecie). Ponadto nie pozyskacie dzięki temu żadnych
przyjaciół. Bierzecie udział w Masie, żeby pokazać kierowcom, jak
fajna może być jazda na rowerze, czy próbujecie ich jedynie wkurzyć,
bo dzięki temu dobrze się czujecie? Każdy uczestnik Masy powinien
odpowiedzieć sobie na te pytania. Pamiętaj również, że lokalne
prawo może mieć coś do powiedzenia w tej sprawie (choć niektórzy
rowerzyści je ignorują).
Nawet jeśli zdecydujesz się nie popadać
w przesadę przy zajmowaniu pasów, zrozum, że nie zdołasz kontrolować
każdego podczas jazdy - niektórzy rowerzyści mogą chcieć zająć
wszystkie pasy na raz. Jeśli nie taki typ jazdy ci odpowiada, sprecyzuj
to na ulotkach/plakatach, które zrobisz na Masę i zachęć uczestników
by delikatnie wywarli wpływ na tych, którzy zaczną odłączać się
od reszty. Oczywiście, jeśli WIELU rowerzystów zacznie się odłączać,
znaczy to, że taki typ jazdy preferują i tak będzie ona wyglądała.
8. Konfrontacja z kierowcami
Nękanie kierowców nikomu nie służy.
Możesz wyrazić swoje prawo do używania drogi nie zachowując się
przy tym jak kutas. Dla wielu Masowiczów przyjazne nastawienie do
kierowców jest bardzo ważne, co przejawia się chociażby w uśmiechaniu
się i machaniu w ich stronę, nawet w odpowiedzi na ich trąbienie i
przeklinanie. Niektórzy posuwają się jeszcze dalej, rozdając kwiaty,
trzymając transparenty "przepraszamy za opóźnienie", lub
rozdając ulotki przepraszające kierowców za minimalne opóźnienie
raz w miesiącu, tłumacząc przy tym dlaczego jeżdżą w taki sposób.
Jeśli chcesz uniknąć konfrontacji z kierowcami, uwzględnij to w
plakatach reklamujących Masę, w taki sposób, by udało się to
zrealizować.
9. Zrób plakaty/ulotki i promuj
akcję
Najlepszą reklamą są małe ulotki
umieszczone bezpośrednio na rowerach - masz pewność, że rowerzysta
je zauważy. Zrób kilka pasków na stronę, by oszczędzić papier (oto
przykład - http://criticalmassrides.info/flier-on-bike.html)
(możesz przyczepić reklamę na rowerze w przeróżny sposób - np.
naciskając dźwignię hamulcową, wsuwając ulotkę i puszcząjąc dźwignię;
możesz też wsunąć reklamę między linkami na górnej rurce). Umieść
także plakaty w lokalnych sklepach rowerowych. Jeśli w twoim mieście
funkcjonują rowerowe media (np. w postaci biuletynów), nie zapomnij
ich poinformować o akcji. Zrób też prostą stronę internetową,
napisz pod adres CriticalMass@michaelbluejay.com
i daj znać o organizowanej przez siebie Masie, a zostanie ona
umieszczona na liście (http://criticalmassrides.info/international.html
- link do listy MK z poza USA).
10. Bądź przygotowany na
interwencję policji
Policja może, ale nie musi pojawić się
na Masie (lecz jeśli ciągle zajmujecie każdy pas ruchu lub
napastujecie kierowców, wtedy prawie na pewno się zjawią). Gdy już
tak się stanie, mogą was dręczyć za łamanie przepisów, nawet jeśli
wcale ich nie łamaliście. Najlepszą obroną przed nieuzasadnioną
akcją policji jest kamera wideo (chociaż w kilku przypadkach policja
konfiskowała kamery i taśmy, mimo iż nie miała na to pozwolenia).
Jedna z uczetniczke Masy w Austin miała kamerę umieszczoną na kasku.
Zobacz co zrobić w przypadku zatrzymania przez policję - http://michaelbluejay.com/police/arrest.html.
11. Bądź kreatywny
Masa Krytyczna może mieć charakter odświętny.
Wielu rowerzystów przebiera się w różne stroje albo specjalnie,
ekstrawagancko ozdabia swoje rowery. Użyj wyobraźni. Dzięki temu Masa
jest znacznie weselsza :)